Quả ký ức

February 13, 2011 TẠP HÓA CUỘC SỐNG

Từ ngày vào Sài Gòn, có hai loại quả mình rất nhớ: Nhót và Táo mèo

Cả tháng nay, dáng vị của hai thứ quả này cứ quẩn quanh trong đầu, thèm được chạm vào, muốn được nhấm nháp vị chua chua ngọt ngọt chát chát đắng đắng trên đầu lưỡi. Nhưng đành bất lực! Híc híc… Đã gần 5 năm chia lìa…

Ngày còn ở Hà Nội, mỗi mùa đông lại nhờ người tìm kiếm táo mèo. Bạn bè gọi đó là trái tình yêu vì có đủ 4 vị như đã khoe ở trên, còn mình thì đơn giản là thích ăn. Thích từ lần đầu tiên được cầm trái táo mèo tươi hồi học ĐH năm thứ nhất. Rồi từ sau đó cứ nhắc đến từ “táo mèo” là tuyến nước bọt lại hoạt động tích cực trong miệng. Dù cho hồi nhỏ mình thường xuyên ăn táo mèo khô mà chẳng có ấn tượng gì. Vì táo mèo khô đã được ngâm tẩm đủ thứ, chả khác gì các loại ô mai trong khi mình chưa từng hâm mộ bất cứ em nào của dòng tộc này cả. 

Nhót thì gắn bó với mình từ mùa nắng năm 12 tuổi. Khi tết tan đi, những cơn nắng đầu tiên ùa về, nhót sẽ dần xuất hiện trên các thúng mẹt, rực rỡ mà không khoa trương. Nhót xanh nhót chín gì mình cũng ăn được ráo, thậm chí nhiều lúc cầm quả nhót lên là không thể hoãn cái sự sung sướng bằng hành động bỏ tọt vào miệng mà quên luôn quá trình mài hết lớp vảy cám ngoài vỏ. Nói không ngoa là mình có thể măm một hai ký nhót chỉ trong hơn tiếng đồng hồ mà không màng đến cái lưỡi ran rát. 

Quả nhót nào cũng thon đẹp như nhau dù tùy cây mà kích thước to nhỏ. Táo mèo thì ngược lại, tìm được một quả tròn căng bóng mịn bên ngoài là rất khó, có cùng một cành thì mỗi trái cũng gồ ghề một kiểu. Song đối với mình chúng có điểm chung là đầy đủ bốn vị chua ngọt đắng chát và cả hai đều là những vị thuốc dân gian rất tốt. Điểm chung đầu tiên khiến mình thích ăn, còn điểm thứ 2 là internet chỉ mình, hehe…

Thôi hổng kể nữa, post hình sưu tập trên mạng cho đỡ nhớ. Dù sao thì tháng Tư này cũng sẽ lại ra bắc, hi vọng mùa nhót vẫn còn…

Quả Nhót:

Từ khi xanh lè đến lúc chín rực cả cây và được bày bán rất hấp dẫn

Nhót này thì chín mọng đến mức rụng bớt cám rồi, ăn sẽ ít vị chua, chát và đắng. Mình thích ăn nhót lúc màu cam và còn nguyên vảy cám nhất, vì lúc mài không sợ vỏ nó bị tướt ra. 

Quả Táo Mèo:

Mỗi em một dáng nhưng rất có thể chúng cùng một cành đấy!

Từng được cô bạn người dân tộc miền núi phía Bắc mang cho một rổ táo mèo xù xì như thế này. Sau một ngày mình ăn hết lại chạy đi hỏi người cho là: Còn nữa không?

Ngắm rồi, giờ tham khảo giá trị y học của Nhót và Táo Mèo nè: 

CÂY NHÓT – VỊ THUỐC DÂN GIAN

Cây nhót (Elaegagnus latifolia L.) thuộc họ nhót (Elaeagnaceae), tên khác là hồ đồi tử, người Tày gọi là lót, bất xá.

Nhiều bộ phận của cây nhót được dùng làm thuốc theo kinh nghiệm dân gian như lá (chủ yếu), quả, rễ, cả cây tầm gửi sống ký sinh trên cây.

Nhân dân ở một số nơi thường lấy lá nhót tươi 20-30g hoặc lá phơi khô 6-12g, thái nhỏ, sao vàng, sắc với 400ml nước còn 100ml, uống làm 2 lần trong ngày để chữa kiết lỵ do trực khuẩn và hội chứng tiêu chảy. Có thể dùng dưới dạng thuốc bột hoặc nấu cao làm viên. Kinh nghiệm này đã được các nhà khoa học trong nước kiểm chứng thấy chế phẩm lá nhót có tác dụng kháng khuẩn làm ức chế mạnh sự phát triển của các chủng Shigella shigae, S.flexneri, S. sonnei và S. dysenteriae týp 3. Tác dụng này chính là do thành phần tanin có trong lá nhót với hàm lượng cao cùng với saponin và polyphenol. Đồng thời, thuốc cũng có tác dụng hạn chế quá trình viêm cấp và mạn tính. Dùng riêng hoặc phối hợp lá nhót với vỏ cây chân danh (đỗ trọng nam) với liều lượng bằng nhau. Cùng với tác dụng trên, lá nhót và rau sam, nhọ nồi, cỏ sữa lá to, búp ổi (mỗi thứ 10g) phơi khô, tán nhỏ, rây bột mịn hoặc làm thành viên. Ngày uống 2-3 lần, mỗi lần 15g.

Để chữa hen suyễn, có thể dùng những phương thuốc có lá nhót sau đây:

- Lá nhót tươi 50g, rửa sạch, giã nát, thêm ít nước, gạn uống với 4g bột mai ba ba đốt tồn tính (Nam dược thần hiệu).

- Lá nhót phơi khô, tán bột, mỗi lần uống 6-12g với nước cơm.

- Lá nhót 30g phơi khô, lá bông bông 20g. Lá nhót phơi khô, tán nhỏ, rây bột mịn. Lá bông bông làm sạch lông nhiều lần bằng cách lấy bàn chải cứng đánh nhẹ lên hai mặt lá trên một cái săng đặt trong chậu nước hoặc hơ lá qua lại trên lửa cho cháy hết lông, thái nhỏ, phơi tái, tẩm mật, sao khô, hoặc tẩm nước gừng, sao vàng, hạ thổ, rồi tán bột mịn. Trộn đều hai bột, sắc với nước, thêm đường, uống 2-3 lần trong ngày. Nên uống xa bữa ăn. Nước sắc có vị đắng và tanh, uống vào có thể thấy mỏi chân tay, đau mình mẩy, tiêu lỏng, nhưng ở mức độ nhẹ và hiếm gặp.

Quả nhót cũng có tác dụng như lá nhót. Ngày dùng 5-7 quả xanh, phơi khô, thái nhỏ, rồi sắc uống.

Rễ nhót có tác dụng chữa thổ huyết, đau họng, khó nuốt, với liều dùng 30g một ngày, sắc uống. Dùng ngoài, rễ nhót phơi khô, thái nhỏ, nấu nước tắm rửa chữa mụn nhọt, ghẻ lở.

Tầm gửi sống ký sinh trên cây nhót cũng được dùng với tác dụng làm săn, chữa tiêu chảy dưới dạng thuốc sắc với liều lượng như lá nhót.

DS. Hữu Bảo (Nguồn: Báo Sức khoẻ & Đời sống)

::

Những bài thuốc chữa bệnh từ táo mèo 

Quả Táo mèo ( hay còn được gọi là quả Sơn Tra), thường được dùng như một vị thuốc trong đông y.

Loại quả này có tác dụng tiêu hóa thức ăn tích trệ, tán ứ huyết, sát trùng, tăng cường miễn dịch, chống oxy hóa, hạ huyết áp, giảm cholesterol, kháng khuẩn tốt, bảo vệ gan, chống ung thư…

Ngoài ra, người ta còn sử dụng quả táo mèo để ngâm rượu hay làm giấm táo mèo kết hợp với mật ong. Giấm táo mèo – mật ong có thể có tác dụng với bệnh nhân bị suy nhược mạn tính,giúp tăng huyết áp, chữa ho, viêm amidan.

Theo Đông y, quả táo mèo tính hơi ấm, có tác dụng tiêu thực, chữa đau bụng, đầy bụng, ợ chua, cầm tiêu chảy.

Một số bài thuốc trị bệnh từ táo mèo

Chữa trị chứng đầy bụng: Lấy táo mèo khô 30g, sắc lấy nước uống thay trà trong ngày, cần uống 2 – 3 ngày.

Chữa rối loạn mỡ máu: Táo mèo 50g, gạo tẻ 50g, đường phèn vừa đủ. Táo mèo thái phiến đem nấu với gạo tẻ thành cháo. Sau đó cho đường phèn vừa ngọt, chia vài lần ăn trong ngày.

Trị huyết áp cao, phòng biến chứng: Dùng 1 trong 2 phương sau.

Một là: Táo mèo sao đen 12g, thảo quyết minh 12g, hoa cúc trắng 9g, ba thứ sấy khô tán nhỏ hãm với nước sôi trong bình kín, sau 20 phút dùng được. Uống thay trà trong ngày;

Thứ hai: Táo mèo 12g, hoàng kỳ 45g, cát căn 20g, tang ký sinh 20g, đan sâm 30g, sắc lấy 2 nước, trộn vào và cô đặc lại còn chừng 300ml, chia vài lần uống trong ngày. Mỗi liệu trình là 15 ngày, nghỉ 20 ngày lại uống tiếp.

Dùng 200gr táo mèo, rửa sạch, bỏ hạt ngâm với 300 ml rượu trắng (chú ý ngày lắc bình 1 lần). Sau một tuần đem ra uống. Ngày uống 2 lần, mỗi lần 10-15 ml. Sau khi uống hết rượu, trái táo mèo còn lại trộn với đường kính ăn dần. Bài thuốc này chữa toàn thân đau mỏi hiệu quả và có tác dụng tăng cường khả năng tiêu hóa.

Mỗi ngày ăn 5-7 quả táo mèo, hoặc dùng 10-15 quả sắc nước uống để chữa gan nhiễm mỡ.

Táo mèo 15gr, lá sen 15gr sắc nước uống thay trà trong ngày để chữa cao huyết áp, mỡ máu cao.

Táo mèo để nguyên cả hạt đốt thành than, nghiền mịn, ngày dùng 3 lần. mỗi lần 6gr, hòa với nước cơm uống để chữa viêm ruột, đại tiện xuất huyết.

Táo mèo 10gr, râu ngô 10 gr sắc uống thay trà trong ngày để chữa béo phì.

Táo mèo 10gr, tam thất 2gr, gạo tẻ 100gr nấu cháo, hòa thêm mật ong, ăn nhiều bữa trong ngày để chữa ung thư đại tràng.

Dùng hạt táo mèo, hạt vải, hạt trám, mỗi loại 100gr, thiêu tồn tính, nghiền mịn. Trước mỗi bữa ăn uống 10gr, uống thuốc bằng nước sắc hồi hương để chữa ung thư bàng quang.

(Tổng hợp)

Kết nối với Keng qua Facebook Comment

comments

Từ khóa:

0 Comments

You can be the first one to leave a comment.

Đăng bình luận